Kadın hastalıkları ve doğum alanında koruyucu hekimlik uygulamaları - Aile Planlaması yöntemi belirlenmesi
- Gebelik öncesi değerlendirme (PREKONSEPSİYONEL VİZİT)
- Gebelik muayeneleri
- Genel jinekolojik muayene
- Menopoz döneminde koruyucu hekimlik
Doktorun klasik anlamda görevi "hastalığın" tedavisidir. Günümüz doktorunun görevi ise daha farklıdır: Günümüzde doktorun ilk görevi hastalığı önlemek, ikinci görevi hastalığı tedavi etmektir. "KORUYUCU HEKİMLİK" adı verilen bu ilk görev Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları için de aynen geçerli olmakla birlikte bu branşın kendine özgü bazı yönleri vardır: Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanı doktorların diğer branş doktorlarına göre önemli bir farkı, bu branş uzmanlarının "hastalarının" bir kısmının yanlızca doğum yardımı bekleyen sağlıklı kadınlar olmalarıdır. Bizlere bu aşamada düşen görev, doğum yardımını gerçekten yardımın gerekli olduğu durumlarda vermektir. Gebelik ve doğum fizyolojik bir süreçtir ve anne adaylarının büyük bir kısmı hiç bir "tıbbi" müdahale ve yardım olmaksızın sağlıklı bir şekilde anneliğe geçiş yaparlar. Doktorun fizyolojik bir sürece gereksiz bir müdahalesi veya yanlış yaklaşımı tümüyle sağlıklı bir anne adayının "sağlıklı" kategorisinden çıkmasına neden olabilir. Tıbbın çoğu branşında doktor sağlıklı bir insanla karşı karşıya kalmaz ve bu nedenle Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanları diğer branş doktorlarına göre çok büyük bir sorumlulukla karşı karşıyadırlar. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları doğum yardımı yanında hastalığın tedavi edilmesi görevini de üstlenirler. "Hastalığın" tedavisi bir Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı için istenmeyen bir gebeliğin sonlandırılması olabileceği gibi, servikste (rahimağzında) ya da endometriumda (rahim iç tabakasında) ortaya çıkmış kanser lezyonlarının tedavisi, ya da gebelikte ortaya çıkmış bir normaldışı durumun tedavisi şeklinde olabilir. Ya da ileri yaşlarda osteoporoz (kemik erimesi) nedeniyle kemiklerinden birinde kırık meydana gelmiş bir kadının tedavisi için hastanın acilen bir ortopedi uzmanına refere edilmesi ("gönderilmesi") de jinekologların karşılaşabileceği durumlardan biridir. Yukarıda saydığımız bu bir kaç "hastalık" durumu, önceden yapılmış bir başvuru olması durumunda önemli bir kısmı ya tümüyle önlenebilen (etkili aile planlama yöntemlerinin devreye sokulması) ya da erken dönemde saptanarak daha etkili bir şekilde tedavi edilebilen (kanser öncüsü lezyonların saptanması, "kemik erimesinin" erken saptanarak yavaşlatılması ve hatta tümüyle durdurulması) şeklinde olabilmektedir. İşte Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanının Koruyucu Hekimlik görevini yerine getirilebilmesinin ilk koşulu hastanın erken dönemde başvuru yapmasıdır. Aşağıda bir Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı olarak kendi Koruyucu Hekimlik uygulamalarımın işleyişi konusunda bilgi bulabilirsiniz: Aile Planlaması yöntemi belirlenmesi Amaç: istenmeyen bir gebeliğin önlenmesi Burada tercihan eşiyle başvuran kadına yaklaşık 20 dakika süren karşılıklı bilgi alışverişi çerçevesinde kendisine en uygun doğum kontrol yönteminin belirlenmesi, muhtemel yanetkiler, koruyuculuk oranları gibi konularda bilgiler verilir. Sonrasında kadının kendisine en uygun aile planlama yöntemlerini uygulama konusunda gerekli muayene ve işlemler yapılır. Aile planlaması yöntemleri hakkında ayrıntılı bilgi almak için tıklayın
Gebelik öncesi değerlendirme (PREKONSEPSİYONEL VİZİT) Amaç: planlı bir gebelikte ortaya çıkması muhtemel normaldışı durumların riskini en aza indirmek Burada karşılıklı yaklaşık 35 dakika süren ayrıntılı bir görüşme çerçevesinde risk faktörleri araştırılır, varolan risk faktörlerinin giderilmesi için yapılması gerekenler tartışılır, bir plan çizilir, muayene+ultrasonografik inceleme ve gerekli laboratuar tetkikleri yapılır. Yapılacak işlemler: Jinekolojik muayene+ultrasonografi toksoplazma IgG ve IgM araştırması rubella IgG ve IgM artaştırması Kan şekeri ölçümü BUN, kreatinin (böbrek işlevlerinin değerlendirilmesi) TSH (tiroid bezi işlevlerinin değerlendirilmesi) tam kan sayımı tam idrar incelemesi idrar kültürü __________________________________________________________ gebelikte muhtemel risk faktörlerini on-line belirlemek için tıklayın gebelik öncesi muayenenin önemini daha iyi kavramak için tıklayın
Gebelik muayeneleri Amaç: mevcut bir gebelikte ortaya çıkması muhtemel normaldışı durumların riskini en aza indirmek Burada karşılıklı yaklaşık 40 dakika süren ayrıntılı bir görüşme çerçevesinde risk faktörleri araştırılır, varolan risk faktörlerinin giderilmesi için yapılması gerekenler tartışılır, gebelik takip planı çizilir, muayene+ultrasonografik inceleme ve gerekli laboratuar tetkikleri yapılır. gebelik muayenelerinin önemini kavramak için tıklayın 11-14 testi: bu testte amaç, 11.-14. gebelik haftalarında bebeğinizde yapılan ense kalınlığı ölçümüyle Down sendromu riskinin belirlenmesi ve bu haftalarda ultrasonla saptanması mümkün anomalilerin değerlendirilmesidir. Bu test hakkında ayrıntılı bilgi almak için tıklayın
Genel jinekolojik muayene Amaç: genital sistem sağlığının değerlendirilmesi ve belirti vermeyen patolojilerin saptanması ve giderilmesi. Günümüzde her kadının yıllık olarak bir kez jinekolojik muayeneden geçmesi ve papsmear değerlendirmesine tabi tutulması gerektiği artık Dünya Sağlık Örgütü tarafından da önerilmektedir. papsmear hakkında ayrıntılı bilgi almak için tıklayın
Menopoz döneminde koruyucu hekimlik Kadın hayatının yeni bir evresine adım atan ya da atmakta olan kadının mevcut sağlık problemlerinin tanısını ve tedavisini kapsar. Karşılıklı yaklaşık 40 dakikalık bir görüşmede menopozun anlamı, önemi, yarattığı değişiklikler tartışılır. Bu kategoride hastaya aşağıdaki değerlendirmeler yapılır: Genel Doktor muayenesi Jinekolojik muayene (meme muayenesi de bu aşamada yapılır) Jinekolojik ultrason Laboratuar: tam kan sayımı sedimentasyon total kolesterol HDL-Kolesterol LDL kolesterol trigliserit BUN ürik asit kreatinin SGOT, SGPT gama GT alkalen fosfataz AKŞ Tam idrar tetkiki kalsiyum fosfor GGK (gaitada gizli kan) HbsAg
Mamografi ve meme ultrasonu papsmear kemik dansitometresi (osteoporoz (kemik erimesi) hakkında ayrıntılı bilgi almak çin tıklayın) Ek olarak EKG eforlu EKG Pa akciğer grafisi Tüm batın ultrasonu ve dahiliye uzmanı değerlendirmesi önerilir.
geri dön ANASAYFA
Dr. Kağan Kocatepe tarafından hazırlanan on-line bilgi kaynakları: |